Gezinscategorieën
De gegevens over werkloosheid hieronder worden weergegeven volgens geslacht en gezinscategorie.
Deze laatste wordt bepaald door het al dan niet vormen van een feitelijk gezin met andere personen en/of het al dan niet financieel verantwoordelijk zijn voor andere personen.
Er worden drie gezinscategorieën onderscheiden:
- alleenstaande;
- samenwonende (zonder gezinslast);
- gezinshoofd.
De gezinssituatie is één van de factoren die het bedrag en de evolutie van de werkloosheidsuitkeringen bepaalt.
Verklaring
Een uitkeringsgerechtigde volledig werkloze die ingeschreven is als werkzoekende, is een persoon die:
- niet langer verbonden is door een arbeidsovereenkomst met een werkgever (heeft geen job meer);
- ingeschreven is als werkzoekende bij de bevoegde gewestelijke dienst;
- voldoet aan de toelaatbaarheidsvoorwaarden voor werkloosheidsuitkeringen zoals vastgelegd door de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA);
- werkloosheidsuitkeringen ontvangt via zijn of haar uitbetalingsinstelling.
Mannen zijn talrijker dan vrouwen onder de uitkeringsgerechtigde volledig werkloze werkzoekenden (57,4% in 2025).
Met uitzondering van een stijging in 2020 is het aantal werknemers in deze categorie tussen 2016 en 2023 bij mannen en tussen 2016 en 2024 bij vrouwen gedaald. Sindsdien stijgen de cijfers weer, met een totaal van 288.000 personen in 2025.
De opsplitsing per gezinscategorie toont aan dat samenwonenden het grootste aandeel vertegenwoordigen onder de uitkeringsgerechtigde volledig werklozen inschreven als werkzoekenden, zowel bij vrouwen als bij mannen. Sinds 2023 zijn samenwonende mannen iets talrijker dan samenwonende vrouwen binnen deze groep van begunstigden. Vrouwen die gezinshoofd zijn en vrouwen die alleenstaand zijn, komen minder vaak voor dan hun mannelijke tegenhangers.
2 Uitkeringsgerechtigde volledig werkloze werkzoekenden toegelaten op basis van voltijdse arbeidsprestaties
Mannen zijn in de meerderheid onder de uitkeringsgerechtigde volledig werkloze werkzoekenden toegelaten op basis van voltijdse arbeidsprestaties (60,5% in 2025).
Na een daling sinds 2016, met uitzondering van een stijging in 2020, is het aantal werknemers in deze categorie tussen 2023 en 2025 bij mannen gestegen en, in mindere mate, tussen 2024 en 2025 bij vrouwen, met een totaal van 234.000 personen in 2025.
De verschillen tussen de drie gezinscategorieën zijn relatief klein bij de mannelijke werklozen in deze groep. Bij vrouwen daarentegen zijn samenwonenden duidelijk oververtegenwoordigd (48,8% in 2025).
3 Uitkeringsgerechtigde volledig werkloze werkzoekenden toegelaten op basis van vrijwillig deeltijdse arbeidsprestaties
Vrouwen zijn aanzienlijk talrijker dan mannen onder de uitkeringsgerechtigde volledig werkloze werkzoekenden toegelaten op basis van vrijwillig deeltijdse arbeidsprestaties. In 2024 vertegenwoordigden zij drie vierde (76%) van de bijna 19.000 begunstigden in deze categorie.
Samenwonende vrouwen zijn sterk oververtegenwoordigd onder de uitkeringsgerechtigde volledig werkloze werkzoekenden toegelaten op basis van vrijwillig deeltijdse arbeidsprestaties. In 2025 vertegenwoordigden zij alleen al 60,1% van alle personen in deze categorie.
Verklaring
Een uitkeringsgerechtigde volledig werkloze die niet ingeschreven is als werkzoekende, is een persoon die recht heeft op volledige werkloosheidsuitkeringen maar vrijgesteld is van de verplichting om zich in te schrijven als werkzoekende bij de bevoegde gewestelijke dienst en om actief werk te zoeken.
Deze status wordt doorgaans toegekend op basis van een vrijstelling die gekoppeld is aan duidelijk omschreven criteria, waarvan de meest voorkomende zijn:
- vrijstelling omwille van leeftijd (oudere werklozen),
- werkloosheid met bedrijfstoeslag (het vroegere brugpensioen),
- vrijstelling voor mantelzorgers,
- vrijstelling na een vrijwillige deeltijdse tewerkstelling.
Het aantal uitkeringsgerechtigde volledig werkloze niet-werkzoekenden, is de afgelopen jaren sterk gedaald. Hun aantal daalde van meer dan 137.000 personen in 2016 tot ongeveer 7.000 in 2025. Deze daling is voornamelijk te wijten aan de sterke afname van het aantal uitkeringsgerechtigde volledig werklozen met een bedrijfstoeslag (vroeger brugpensioen; zie punt 6).
Mannen vormen de meerderheid binnen deze categorie. In 2025 vertegenwoordigen zij 54,4% van de begunstigden.
Alle gezinscategorieën vertonen een zeer sterke daling. Samenwonende mannen en samenwonende vrouwen blijven de meest vertegenwoordigde gezinscategorieën onder de begunstigden.
5 Niet-werkzoekende uitkeringsgerechtigde volledig werklozen toegelaten op basis van vrijwillige deeltijdse arbeidsprestaties
Verklaring
Een uitkeringsgerechtigde volledig werkloze op basis van vrijwillige deeltijdse arbeidsprestaties die niet ingeschreven is als werkzoekende, is een persoon die deeltijds werkt maar toch werkloosheidsuitkeringen ontvangt vanwege zijn of haar status als vrijwillige deeltijdse werknemer.
Vrouwen zijn duidelijk oververtegenwoordigd onder de niet-werkzoekende uitkeringsgerechtigde volledig werklozen toegelaten op basis van vrijwillige deeltijdse arbeidsprestaties (82,8% in 2025).
Het aantal vrouwelijke begunstigden is tussen 2016 en 2021 duidelijk gedaald. Daarna stabiliseerde het, om in 2025 opnieuw toe te nemen tot bijna 2.300 personen. Het aantal mannen daarentegen veranderde weinig in die periode en schommelde rond de 500.
Hoewel hun aantal sterk is gedaald tussen 2016 en 2020, blijven samenwonende vrouwen de belangrijkste gezinscategorie onder de niet-werkzoekende uitkeringsgerechtigde volledig werklozen toegelaten op basis van vrijwillige deeltijds arbeidsprestaties. In 2025 vertegenwoordigen zij alleen al 60,1% van alle begunstigden.
Verklaring
Werkloosheid met bedrijfstoeslag (vroeger brugpensioen) is een bijzonder systeem van werkloosheid waarbij een oudere werknemer die in de private sector wordt ontslagen, onder bepaalde voorwaarden recht heeft op werkloosheidsuitkeringen die niet zullen verminderen in de tijd. Daarnaast geeft het recht op een bedrijfstoeslag die wordt betaald door de voormalige werkgever of door een fonds voor bestaanszekerheid (bron).
Het aantal uitkeringsgerechtigde volledig werklozen dat niet ingeschreven is als werkzoekende en een bedrijfstoeslag ontvangt (vroeger brugpensioen), is de afgelopen jaren sterk gedaald. Tussen 2016 en 2025 daalde hun aantal van iets minder dan 90.000 personen tot 4.000.
Mannen vormen de grote meerderheid binnen deze categorie werklozen. In 2025 vertegenwoordigen zij 81,1% van de begunstigden.
Verklaring
Een deeltijdse werknemer met behoud van rechten wordt beschouwd als een ‘onvrijwillige deeltijdse werknemer’.
Als hij of zij bij de aanvang van de tewerkstelling voldoet aan alle toelaatbaarheids- en toekenningsvoorwaarden om recht te hebben op uitkeringen als voltijdse werknemer, kan hij of zij een aanvraag indienen om dit statuut te krijgen (bron).
De inkomensgarantie-uitkering is een uitkering die de RVA onder bepaalde voorwaarden toekent aan een werkloze die het werk deeltijds hervat. De bedoeling is om een inkomen te garanderen dat minstens gelijk is aan de werkloosheidsuitkering die de werkloze zou krijgen bij volledige werkloosheid en eventueel hoger kan zijn (bron).
Een deeltijdse werknemer met behoud van rechten en inkomensgarantie-uitkering is dus iemand die deeltijds werkt, bepaalde sociale rechten behoudt (recht op volledige werkloosheidsuitkeringen als hij of zij de deeltijdse job verliest) en een uitkering ontvangt om een minimuminkomen te waarborgen. Dit statuut maakt het mogelijk om werk te combineren met andere verantwoordelijkheden of verplichtingen, terwijl een zekere financiële stabiliteit verzekerd blijft.
Vrouwen zijn ruim in de meerderheid onder de deeltijdse werknemers met behoud van rechten en een inkomensgarantie-uitkering. In 2025 bedraagt hun aandeel 72,1%.
Het aantal personen in deze specifieke categorie van begunstigden van werkloosheidsuitkeringen is de afgelopen jaren sterk gedaald. Het ging van bijna 40.000 in 2016 naar bijna 22.000 in 2025. Deze daling was sterker bij vrouwen (-48,6%) dan bij mannen (-34,8%).
Vrouwen die gezinshoofd zijn vormen de grootste gezinscategorie onder de deeltijdse werknemers die niet-werkzoekende zijn en die hun rechten behouden en een inkomensgarantie-uitkering krijgen. In 2025 vertegenwoordigen zij 43,1% van alle begunstigden in deze groep.